Kapsayıcı oyunlar: herkesin birlikte oynayabileceği 10 oyun
Herkesin birlikte oynayabileceği kapsayıcı oyunlar: görme, işitme ve hareket farklılıklarına uyarlanabilen, kimseyi dışarıda bırakmayan 10 oyun ve ipucu.
Oyunun en güzel yanı, herkesi aynı masaya davet edebilmesidir. Doğru uyarlamalarla bir oyun; gören-görmeyen, duyan-duymayan, hareketi kısıtlı olan ya da olmayan herkesin birlikte eğlenebileceği bir alana dönüşür. Kapsayıcı oyun, kimseyi dışarıda bırakmadan "birlikte oynama" sevincini paylaşmaktır. İşte herkesin birlikte oynayabileceği 10 oyun ve uyarlama fikri.
1. Sesli tahmin oyunları (20 soru, Ben Kimim?)
Tamamen sözlü oynandığı için görme farklılığı olan kişiler dahil herkes eşit katılır. Malzeme gerektirmez.
2. Hikâye uydurma / doğaçlama
Sırayla cümle ekleyerek hikâye kurmak; herkesin sesini ve hayal gücünü eşit kullandığı bir oyun.
3. Dokunsal hafıza oyunları
Farklı dokulardaki nesneleri dokunarak eşleştirme; görme farklılığı olan kişiler için erişilebilir, herkes için eğlenceli.
4. Büyük puntolu / kabartmalı kart oyunları
Büyük baskılı ya da Braille kartlarla oynanan klasik kart oyunları; küçük bir uyarlama, büyük bir kapsayıcılık.
5. İşaret/jest oyunları (sessiz sinema)
Pandomim temelli oyunlar, işitme farklılığı olan kişiler için doğal olarak erişilebilir; konuşma gerektirmez.
6. Masaüstü oturarak oynanan oyunlar
Okey, domino, kart oyunları gibi hareket gerektirmeyen oturmalı oyunlar; tekerlekli sandalye kullananlar dahil herkese uygun.
7. Takım hâlinde işbirlikçi oyunlar
Rekabet yerine "birlikte kazanma" hedefli oyunlar; herkesin gücünü kattığı, kimseyi eleme stresine sokmayan format.
8. Ritim ve müzik oyunları
El çırpma, ritim tekrarı; titreşim ve görsel ipuçlarıyla farklı duyusal ihtiyaçlara uyarlanabilir.
9. Eşli/destekli oyunlar
Her oyuncuya bir "oyun arkadaşı" eşlenir; ihtiyaç duyan herkes desteklenerek tüm oyunlara katılabilir.
10. Uyarlanabilir kurallı klasikler
Sevdiğiniz herhangi bir oyunu, grubun ihtiyacına göre kuralını esnetip (ek süre, sözlü ipucu, basitleştirme) kapsayıcı hâle getirin.
Kapsayıcı oyunun özü: oyunu kişiye uydurmak, kişiyi oyuna zorlamak değil. (Fotoğraf: Pavel Danilyuk / Pexels)
Kapsayıcı oyun için 4 ilke
- Esnek kural. Oyunu gruptaki herkesin rahat oynayabileceği şekilde uyarla; kural kutsal değil, eğlence önemli.
- Çok duyulu anlatım. Bilgiyi hem sözlü hem görsel hem dokunsal sun.
- Birlikte kazanma. İşbirlikçi oyunlar, farklılıkları rekabete değil takıma çevirir.
- Sor, varsayma. Kişiye neyin işe yaradığını sormak, en kapsayıcı yaklaşımdır.
Oyunun herkes için bir hak olduğunu çocuğun oyun hakkı yazımızda da ele aldık.
Oyun, herkesi aynı masaya davet eder. OyunMu'da yeni insanlarla yüz yüze oyun oynayabilirsin — OyunMu topluluğunu keşfet ve birlikte oynamanın tadını çıkar.
