Satranç nasıl oynanır? Taşların hareketi ve kurallar
Satranç nasıl oynanır? Taşların dizilişi, piyon-at-fil-kale-vezir-şah hareketleri, rok-geçerken alma-terfi ve şah mat… Satrancın temel kurallarını ve stratejisini anlattık.
Satranç, iki oyuncunun 64 kareli tahtada taşlarını yöneterek rakibin şahını mat etmeye çalıştığı, dünyanın en köklü strateji oyunu. Öğrenmesi bir akşam, ustalaşması bir ömür sürer. İşte satrancın temel kuralları, taş hareketleri ve başlangıç stratejisi.
Kaç kişiyle oynanır?
2 kişi; her yaş. Bir oyun dakikalardan saatlere kadar sürebilir.
Amaç
Rakibin şahını mat etmek: şahı tehdit altında (şah) bırakıp, kaçacak, taşla kapatacak veya tehdidi alacak hiçbir hamlesi kalmaması.
Diziliş
8×8 tahtada her oyuncunun 16 taşı var: 8 piyon (önde), arka sırada kale-at-fil-vezir-şah-fil-at-kale. Vezir kendi renginin karesine oturur ("vezir rengini sever"). Beyaz oynar başlar.
Taşların hareketi
- Piyon: İleri 1 kare (ilk hamlede 2); çapraz taş alır. Tahtanın sonuna ulaşınca terfi eder (genelde vezire).
- Kale: Yatay ve dikey istediği kadar.
- At: "L" şekli (2+1); tek taşların üzerinden atlayabilen taştır.
- Fil: Çapraz istediği kadar (tek renkte kalır).
- Vezir: Yatay, dikey ve çapraz — en güçlü taş.
- Şah: Her yöne 1 kare.
Özel kurallar
- Rok: Şah ve kale arada taş yoksa ve şartlar uygunsa birlikte hamle yapar (şah güvenliği için kritik).
- Geçerken alma (en passant): Komşu piyonun ilk 2'li hamlesini "geçerken" alma.
- Terfi: Sona ulaşan piyon vezir/kale/fil/ata dönüşür.
Satrançta kazanmak, merkez kontrolü, taş gelişimi ve şah güvenliğini dengelemekten geçer. (Fotoğraf: Yusuf Gündüz / Pexels)
Beraberlik
Pat (hamlesi olmayan ama şahta olmayan şah), yetersiz materyal, üçlü tekrar ya da 50 hamle kuralı beraberlikle biter.
Kazandıran 4 strateji
- Merkezi tut. d4-e4-d5-e5 karelerini kontrol et; taşların etki alanı büyür.
- Taşları geliştir. Açılışta at ve fillerini çıkar; aynı taşı tekrar tekrar oynama.
- Erken rok yap. Şahını köşeye alıp güvenliğe kavuştur.
- Bedava taş verme. Her hamleden önce "bu taş alınır mı?" diye kontrol et.
Strateji ve zekâ oyunlarını seviyorsan zeka ve strateji oyunları ve iki kişilik oyunlar listelerimize bak.
Satranç, bir ömür yetecek derinlikte bir düello. OyunMu'da yeni insanlarla yüz yüze oyun oynayabilirsin — OyunMu topluluğunu keşfet ve oyun masasında buluşalım.
